رحم على خان ايمان

45

منتخب اللطائف ( فارسى )

حيات و آثار مؤلّف زندگانى ايمان رحم على خان يا به قولى ديگر ، محمّد رحم على خان ، متخلّص به ايمان پسر بهره‌مند خان ، پسر امام مصطفى خان ، نبيرهء نوّاب پردل خان است . در اوايل نيمهء دوم سدهء دوازده هجرى در شاهجهان‌آباد به دنيا آمد . خود او در همين تذكره ، مولد و منشأ خويش را شاهجهان‌آباد ( دهلى كهنه ) و موطنش را قصبهء سكندرپور نوشته است . نياى پدريش پردل خان ، از امراى گوركانيان ؛ و جدّ مادريش مراد خان ، از اطبّاى معروف شاهجهان‌آباد بوده است . ظاهرا دوران كودكى و عنفوان جوانى را در شاهجهان‌آباد گذرانيده و بعدا از شاهجهان‌آباد در تاريخى كه روشن نيست به شهر بريلى نقل مكان كرده و مدّتى در اين شهر سكونت داشته و به تكميل دانش خود پرداخته است . در زمان پادشاهان گوركانى ، از طرف دربار شاهى اراضى و زمين‌ها و مزارع خالصهء دولتى به افراد و خانواده‌هاى مورد عنايت پادشاه به نام « جاگير » واگذار مىشد و ممكن است خانوادهء رحم على خان نيز جاگيرى در حوالى شهر بريلى يا فرّخ‌آباد و يا قصبهء سكندرپور داشته يا گرفته‌اند و براى ادارهء امور آن از شاهجهان‌آباد به بريلى و فرّخ‌آباد و قصبهء سكندرپور انتقال يافته باشند . مربّيان ايمان او در طريقت ، خود را پيرو و مريد عارفى به نام سيّد عبد الوهّاب ، از مشايخ هندوستان ؛ و در شريعت و علوم ادبى و عربى ، خويشتن را شاگرد مولوى شيخ قطب پسر شيخ محمّد رضا ، از مردم بريلى معرّفى مىكند . به علاوه مىگويد : در خدمت مولوى شيخ غلام نبى ، كتاب مطوّل مىخوانده و از دانش وى فيض گرفته است . مير ولى اللّه فرّخ‌آبادى مىنويسد كه او در محضر ميان جيونتهن هم كسب علم و ادب نموده ولى خودش نامى از اين دانشمند نبرده است .